Để rộng đường thảo luận, chúng tôi cho đăng vào đây phần Phụ Lục trong bài "Công Tác Phiên Dịch và Giảng Giải Thánh Kinh:"

Phụ lục:

 

Công tác chăn bầy bị dịch sai trong hầu hết các bản dịch Thánh Kinh Việt ngữ thành "mục sư." "Mục sư" có nghĩa là "thầy chăn." Chữ "poimēn" được dùng trong Ê-phê-sô 4:11 cũng là chữ "poimēn" được dùng trong Lu-ca 2:8 và Giăng 10:11. Trong nguyên tác Hy-lạp, chữ  "poimēn" là ποιμήν trong nguyên thể, là ποιμένας trong túc từ số nhiều trực tiếp cách; là ποιμενες trong số nhiều chủ thể cách. Theo Tự Điển Hy-lạp Anh Thayer’s Greek Definitions, chữ  "poimēn" theo nghĩa đen là: "người chăn gia súc, đặc biệt là chăn chiên;" theo nghĩa bóng là "người quản nhiệm, người cai trị." Chúng ta hãy đối chiếu cách dịch chữ "poimēn" trong ba câu Thánh Kinh này qua bản dịch Phan Khôi và bản dịch King James để thấy sự sai lầm trong cách dịch của các bản Thánh Kinh Việt ngữ.

Lu-ca 2:8

Καὶ ποιμένες ἦσαν ἐν τῇ χώρᾳ τῇ αὐτῇ ἀγραυλοῦντες καὶ φυλάσσοντες φυλακὰς τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν.

Vả, cũng trong miền đó, có mấy kẻ chăn chiên trú ngoài đồng, thức đêm canh giữ bầy chiên. (Bản dịch Phan Khôi)

And there were in the same country shepherds abiding in the field, keeping watch over their flock by night. (Bản dịch King James)

Giăng 10:11

ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός. ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν

αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων·

Ta là người chăn hiền lành; người chăn hiền lành vì chiên mình phó sự sống mình. (Bản dịch Phan Khôi)

I am the good shepherd: the good shepherd giveth his life for the sheep. (Bản dịch King James)

Ê-phê-sô 4:11

καὶ αὐτὸς ἔδωκε τοὺς μὲν ἀποστόλους, τοὺς δὲ προφήτας, τοὺς δὲ εὐαγγελιστάς, τοὺς δὲ ποιμένας καὶ διδασκάλους,

Ấy chính Ngài đã cho người nầy làm sứ đồ, kẻ kia làm tiên tri, người khác làm thầy giảng Tin Lành, kẻ khác nữa làm mục sư và giáo sư. (Bản dịch Phan Khôi)

And he gave some, apostles; and some, prophets; and some, evangelists; and some, pastors and teachers. (Bản dịch King James)

Trong bản King James, chữ "poimēn" được dịch đúng nghĩa là: "shepherd" hoặc "pastor" vì cả hai chữ này đều có nghĩa là "người chăn." Trong bản dịch Phan Khôi, chữ "poimēn" được dịch đúng trong Lu-ca 2:8 và Giăng 10:11 thành "mấy kẻ chăn chiên" và "người chăn" nhưng đã dịch sai trong Ê-phê-sô 4:11 thành "mục sư" nghĩa là "thầy chăn."

Tại sao Đức Chúa Jesus tự xưng là "poimēn" thì được dịch thành: "Ta là người chăn!" mà Đức Thánh Linh phán rằng Chúa đã lập những "poimēn" trong Hội Thánh thì lại dịch là "mục sư," là "thầy chăn?" Dịch như vậy là sai, cần phải sửa lại cho đúng để tránh tội phạm thượng vì trong khi Đức Chúa Jesus xưng Ngài là "người chăn" mà các tôi tớ Chúa người Việt lại xưng mình là "thầy chăn." Không biết thì không có tội nhưng biết rồi mà không chịu sửa thì có tội và thêm tội. Có tội phạm thượng và thêm tội kiêu ngạo, cứng lòng, không hối cải.

 

 

Sau khi phổ biến bài góp ý này, Tim Huỳnh đã nhận được lời phê bình là trong bài viết lẫn lộn những dữ kiện (facts) trong Thánh Kinh với ý riêng hoặc sự giải luận riêng của mình có thể khiến cho người đọc lầm lẫn sự diễn giải của Tim Huỳnh (có thể không đúng) với các dữ kiện của Thánh Kinh (tuyệt đối không sai). Tim Huỳnh chân thành nhận lỗi và xin viết lại các gợi ý của mình như sau:

I. Apostle

Trong nguyên tác tiếng Hy-lạp là: apostolos, được Từ Điển "Thayer's Greek Definition" định nghĩa như sau:

1) a delegate, messenger, one sent forth with orders

1a) specifically applied to the twelve apostles of Christ

1b) in a broader sense applied to other eminent Christian teachers

1b1) of Barnabas

1b2) of Timothy and Silvanus

Tạm dịch:

1) một người đại diện, người truyền tin, người được sai đi với những mệnh lệnh

1a) đặc biệt áp dụng cho mười hai sứ đồ của Đấng Christ

1b) trong nghĩa rộng áp dụng cho các giáo viên Cơ đốc trụ cột

1b1) cho Ba-na-ba

1b2) cho Ti-mô-thê và Sin-vanh

Phan Khôi dịch Apostle sang Hán Việt thành Sứ Đồ. Sứ = Người được sai đi; Đồ = Học trò. Thiết tưởng sự dịch này tương đối chính xác cho nên chúng ta có thể giữ lại. Người Công Giáo dịch Apostle là Tông Đồ hoặc Ngôn Sứ. Tông = Chính gốc; Ngôn = Nói, lời nói.

Trong Công Vụ Các Sứ Đồ 14:1 đề cập Phao-lô và Ba-na-ba vào nhà hội tại thành Y-cô-ni để giảng đạo. Câu 4, câu 14 dùng danh từ sứ đồ số nhiều để gọi chung Phao-lô và Ba-na-ba. Hầu hết trong các thư tín của Phao-lô ông tự xưng ông là Sứ Đồ do Chúa gọi và trong Thư Ga-la-ti ông tích cực bênh vực cho chức vụ sứ đồ của ông.

Mặc dù theo bản dịch Phan Khôi thì Công Vụ Các Sứ Đồ 16:40 cũng gọi Si-la là sứ đồ nhưng Tim Huỳnh đã tra xét trong  23 bản dịch Anh Ngữ và 5 bản Tân Ước tiếng Greek vẫn không thấy có bản nào dùng chữ sứ đồ trong Công Vụ Các Sứ Đồ 16:40. Có lẽ Phan Khôi đã diễn ý câu này trong bản dịch Việt Ngữ.

Thánh Kinh chính thức gọi 15 người là sứ đồ: 12 sứ đồ do Đức Chúa Jesus chọn trước khi Hội Thánh được thành lập. Sứ Đồ Ma-thia được bầu thay thế cho Giu-đa Ích-ca-ri-ốt, Sứ Đồ Phao-lô, và Sứ Đồ Ba-na-ba. Tim Huỳnh không biết ông Thayer dựa vào đâu để gọi Ti-mô-thê và Sin-vanh (tức Si-la) là sứ đồ. Có lẽ, bởi vì hai người này cũng có thẩm quyền thiết lập các trưởng lão trong Hội Thánh chăng? Mong nhận được góp ý của quý bạn đọc.

 

II. Evangelist

Trong nguyên tác tiếng Hy-lạp là: euaggelistēs, được Từ Điển "Thayer's Greek Definition" định nghĩa như sau:

1) a bringer of good tidings, an evangelist

2) the name given to the NT heralds of salvation through Christ who are not apostles

Tạm dịch:

1) người mang tin tức tốt lành, một người rao giảng Tin Lành

2) tên gọi những người trong Tân Ước rao giảng sự cứu rỗi trong Đấng Christ nhưng không phải là sứ đồ

Phan Khôi dịch Evangelist là Người Giảng Tin Lành (Công Vụ Các Sứ Đồ 21:8; II Ti-mô-thê 4:5). Thiết tưởng, dịch như vậy là đúng nghĩa. Chúng ta có thể giữ nguyên hoặc đổi thành Truyền Đạo Viên (Truyền Đạo = Rao giảng Đạo; Viên = Người chuyên tâm làm một công việc nào đó).

III. Bishop

Trong nguyên tác tiếng Hy-lạp là: episkopos, được Từ Điển "Thayer's Greek Definition" định nghĩa như sau:

1) an overseer

1a) a man charged with the duty of seeing that things to be done by others are done rightly, any curator, guardian or superintendent

1b) the superintendent, elder, or overseer of a Christian church

Tạm dịch:

1) một người giám thị

1a) một người được giao cho bổn phận giám thị để những công việc đã giao cho các người khác làm được thực hiện đúng cách; bất kỳ một người quản lý, người giám hộ, hoặc người quản đốc nào

1b) một người quản đốc, trưởng lão, hoặc giám thị của một Hội Thánh Cơ-đốc

Phan Khôi dịch Bishop sang Hán Việt là Giám Mục. Giám = Xem xét; Mục = Nuôi súc vật, theo ý thuộc linh là Mục Vụ: Công tác chăn bầy hoặc truyền đạo. Thiết tưởng, dịch như vậy là đúng nghĩa, không cần phải thay đổi.

IV. Elder

Trong nguyên tác tiếng Hy-lạp là: presbuteros, được Từ Điển "Thayer's Greek Definition" định nghĩa như sau:

1) elder, of age

1a) the elder of two people

1b) advanced in life, an elder, a senior

1b1) forefathers

2) a term of rank or office

2a) among the Jews

2a1) members of the great council or Sanhedrin (because in early times the rulers of the people, judges, etc., were selected from elderly men)

2a2) of those who in separate cities managed public affairs and administered justice

2b) among the Christians, those who presided over the assemblies (or churches) The NT uses the term bishop, elders, and presbyters interchangeably

2c) the twenty four members of the heavenly Sanhedrin or court seated on thrones around the throne of God

Tạm dịch:

          1) lớn hơn, về tuổi tác

                   1a) người lớn hơn trong hai người

                   1b) tiến bộ trong đời sống (cao niên), một trưởng lão, một trưởng thượng

                             1b1) ông cha, tổ tiên

          2) một danh xưng về cấp bậc hoặc chức vụ

                   2a) giữa vòng những người Do-thái

2a1) các thành viên của đại hội đồng Sanhedrin (Tòa Công Luận) (bởi vì thuở trước những nhà cai trị dân chúng, quan tòa, v.v., đều được tuyển chọn từ những người lớn tuổi)

2a2) dùng cho những người trong các thành phố khác nhau quản lý công sự và thi hành công lý

2b) giữa vòng các Cơ-đốc nhân, là những người chủ tịch các hội chúng (hoặc các Hội Thánh). Tân Ước dùng danh từ giám mục, trưởng lão một cách thay thế lẫn nhau

2c) Hai mươi bốn thành viên của hội đồng Sanhedrin hoặc cung triều trên trời ngồi trên các ngôi chung quanh ngôi Đức Chúa Trời.

Phan Khôi dịch Elder sang Hán Việt là Trưởng Lão. Trưởng = đứng đầu; Lão = lớn tuổi (ở đây được hiểu là về mặt thuộc linh = có kinh nghiệm thuộc linh). Thiết tưởng, dịch như vậy là đúng nghĩa, không cần phải thay đổi.

V. Pastor/Shepherd

Trong nguyên tác tiếng Hy-lạp là: poimēn, được Từ Điển "Thayer's Greek Definition" định nghĩa như sau:

1) a herdsman, especially a shepherd

1a) in the parable, he to whose care and control others have committed themselves, and whose precepts they follow

2) metaphorically

2a) the presiding officer, manager, director, of any assembly: so of Christ the Head of the church

2a1) of the overseers of the Christian assemblies

2a2) of kings and princes

Tạm dịch:

1) người chăm sóc thú vật, đặc biệt là người chăn chiên

1a) trong ngụ ngôn, là người mà sự chăm sóc và kiểm soát của người ấy khiến cho những người khác đầu phục, và tuân theo các lời giảng dạy

2) nghĩa ẩn dụ

2a) người chủ tịch, quản lý, giám đốc của bất kỳ một hội chúng: dùng cho Đấng Christ, Ngài là Đầu của Hội Thánh

2a1) dùng cho những người giám thị những Hội Chúng Cơ Đốc

2a2) dùng cho các vua, các vương tử

Phan Khôi dịch Pastor sang Hán Việt là Mục Sư. Mục = Mục vụ: Công tác chăn bầy hoặc truyền đạo; Sư = thầy. Trong tiếng Việt không có chữ nào tương đương với chữ "sư" của Hán Việt. Chữ "thầy" trong tiếng Việt chỉ tương đương với chữ "giáo" trong Hán Việt. Thầy là người hướng dẫn chúng ta những điều chúng ta cần biết hoặc muốn biết trong cuộc sống, một người truyền đạt tri thức, kỹ năng cho chúng ta. Trong khi đó, "sư" là người mà chúng ta phải phục tùng tất cả những ý chỉ của người ấy, bất kể chúng ta có tán thành hay không. Trong cái thứ tự lễ nghĩa của Nho Giáo, "sư" đứng trước cha, có quyền hơn cha. Một người theo Nho Giáo phải đặt vua lên trên hết, kế tiếp tới "sư," rồi mới đến cha: "Quân Sư Phụ." Ý nghĩa độc đáo của chữ "sư" trong Hán Việt không cho phép chúng ta dịch Pastor/Shepherd thành "Mục Sư," vì như vậy sẽ vi phạm lệnh cấm của Đức Chúa Jesus trong Ma-thi-ơ 23:8 "Nhưng các ngươi đừng chịu người ta gọi mình bằng thầy; vì các ngươi chỉ có một Thầy, và các ngươi hết thảy đều là anh em. - But be not ye called Rabbi: for one is your Master, even Christ; and all ye are brethren."

Thiết tưởng, chúng ta nên dịch Pastor/Shepherd thành "Người Chăn" trong tiếng Việt hoặc "Mục Tử" trong Hán Việt, hoặc tốt hơn, dịch là "Mục Đồ" với ý nghĩa "học trò của Chúa làm nhiệm vụ chăm sóc bầy chiên của Chúa." Mục Đồ mới nghe thì lạ tai nhưng nghe nhiều lần sẽ quen tai như: tín đồ, môn đồ, sứ đồ, thánh đồ... Người Công Giáo dịch Pastor/Shepherd sang Hán Việt thành Linh Mục, rất đúng nghĩa.

VI. Deacon

Trong nguyên tác tiếng Hy-lạp là: diakoneō, được Từ Điển "Thayer's Greek Definition" định nghĩa như sau:

1) to be a servant, attendant, domestic, to serve, wait upon

1a) to minister to one, render ministering offices to

1a1) to be served, ministered unto

1b) to wait at a table and offer food and drink to the guests

1b1) of women preparing food

1c) to minister, i.e. supply food and necessities of life

1c1) to relieve one’s necessities (e.g. by collecting alms), to provide take care of, distribute, the things necessary to sustain life

1c2) to take care of the poor and the sick, who administer the office of a deacon

1c3) in Christian churches to serve as deacons

1d) to minister

1d1) to attend to anything, that may serve another’s interests

1d2) to minister a thing to one, to serve one or by supplying any thing

Tạm dịch:

1) làm một đầy tớ, người hầu, người giúp việc nhà, người phục vụ, tùy phái

1a) chăm sóc một người nào, giao phó chức vụ chăm sóc

1a1) được phục vụ, được chăm sóc cho

1b) chờ đợi bên bàn và trao thức ăn, thức uống cho khách

          1b1) gọi những người phụ nữ nấu ăn

1c) chăm sóc, như: cung cấp thực phẩm và các nhu yếu của đời sống

1c1) giải quyết nhu cầu của ai đó (như bởi sự quyên góp), cung cấp sự chăm sóc, phân phối những điều nhu yếu để bảo tồn sự sống

1c2) chăm sóc những người nghèo và đau yếu, người đảm nhận chức vụ chấp sự

1c3) trong Hội Thánh Cơ-đốc, phục vụ trong vai trò chấp sự

1d) chăm sóc

1d1) làm bất cứ việc gì để giúp đỡ cho phúc lợi của người khác

1d2) chu cấp một điều gì đó cho ai, để phục vụ người đó hoặc bởi chu cấp bất kỳ điều gì

Phan Khôi dịch Deacon sang Hán Việt là = Chấp Sự. Chấp = làm theo; Sự = Công việc. Thiết tưởng chúng ta có thể giữ nguyên danh từ Chấp Sự vì dịch như thế cũng khá xác nghĩa và khó mà tìm được danh từ nào thích hợp hơn. Trong Hội Thánh ban đầu cũng có Nữ Chấp Sự (Rô-ma 16:1).

VII. Minister

Trong nguyên tác tiếng Hy-lạp là: diakonos, được Từ Điển "Thayer's Greek Definition" định nghĩa như sau:

1) one who executes the commands of another, especially of a master, a servant, attendant, minister

1a) the servant of a king

1b) a deacon, one who, by virtue of the office assigned to him by the church, cares for the poor and has charge of and distributes the money collected for their use

1c) a waiter, one who serves food and drink

Tạm dịch:

1) người thi hành mệnh lệnh của người khác, đặc biệt là của chủ, một người đầy tớ, người hầu, người phục vụ

1) đầy tớ của một vì vua

1b) một chấp sự, là người bởi chức vụ do Hội Thánh giao phó, chăm sóc cho người nghèo và được giao cho nhiệm vụ phân phát tiền quyên góp để người nghèo chi dụng

1c) một tiếp viên, lo phục vụ thức ăn và thức uống

Phan Khôi dịch Minister là = Người Hầu Việc/Người Giúp Việc. Đề nghị chúng ta dịch là  Mục Vụ Viên. Mục vụ = công tác chăn bầy hoặc truyền đạo; Viên = Ngưòi chuyên tâm làm một công việc nào đó.

VIII. Preacher

Trong nguyên tác tiếng Hy-lạp là: kērux, được Từ Điển "Thayer's Greek Definition" định nghĩa như sau:

1) a herald or messenger vested with public authority, who conveyed the official messages of kings, magistrates, princes, military commanders, or who gave a public summons or demand, and performed various other duties. In the NT God’s ambassador, and the herald or proclaimer of the divine word.

Tạm dịch:

1) một người loan tin hoặc một người truyền tin có công quyền để chuyển đạt thông điệp của các vua, các quan tòa, các vương tử, các tướng lãnh, hoặc người trao trát tòa hay lệnh tòa và thực hiện các công vụ khác nữa. Trong Tân Ước là những đại sứ của Đức Chúa Trời và là người loan báo hay người công bố lời Thánh.

Phan Khôi dịch Preacher là = Thầy Giảng. Đề nghị chúng ta dịch là Giảng Viên. Giảng = Trình bày rõ ràng một điều gì; Viên = Ngưòi chuyên tâm làm một công việc  nào đó. Giảng Viên là người chuyên tâm rao giảng lời Chúa, như vậy tránh được sự hiểu lầm về chữ "thầy."

IX. Missionary

Trong Thánh Kinh không có danh từ Missionary. Hội Thánh Việt Nam dịch Missionary sang Hán Việt thành Giáo Sĩ. Giáo = Dạy cho hiểu biết; Sĩ = Người có học. Trong thực tế, danh xưng này được dùng để gọi những người có các kiến thức chuyên môn về văn hóa, xã hội, khoa học... dành toàn thời gian đi đến các dân tộc chưa biết Chúa để vừa rao giảng Tin Lành vừa làm các công tác giáo hóa và xã hội như mở mang và làm việc trong các truờng học, bệnh viện, cô nhi viện, dưỡng lão viện, cơ sở huấn nghệ... nhằm phục vụ các nhu cầu xã hội và nâng cao tri thức, văn hóa của các đối tượng được truyền giáo.

X. Reverend

Thánh Kinh chỉ dùng danh xưng này cho Đức Chúa Trời một lần trong Thi Thiên 111:9. Trong nguyên tác tiếng Hê-bơ-rơ là yârê'. Từ điển "Strong's Hebrew Dicyionary" định nghĩa như sau:

A primitive root; to fear; morally to revere; causatively to frighten: - affright, be (make) afraid, dread (-ful), (put in) fear (-ful, -fully, -ing), (be had in) reverence (-end), X see, terrible (act, -ness, thing).

Tạm dịch:

Một từ gốc nguyên thỉ; sợ, kính sợ trong tinh thần đạo đức, khiến cho hoảng sợ: kinh sợ, bị (làm cho) sợ hãi, (một cách) kinh khủng, (khiến cho) lo sợ, (ở trong) sự tôn kính, chiêm ngưỡng, kinh khiếp (hành vi, sự việc, sự)

Phan Khôi dịch Thi Thiên 111:9 như sau: "Ngài đã sai cứu chuộc dân Ngài, Truyền lập giao ước Ngài đến đời đời. Danh Ngài là thánh, đáng kính sợ." bản dịch King James dịch: "He sent redemption unto his people: he hath commanded his covenant for ever: holy and reverend is his name."

Người Công Giáo mở đầu cho sự lấy "Reverend" làm danh xưng cho các chức sắc trong Giáo Hội Công Giáo. Sau đó, các Giáo Hội Chính Thống, Anh Giáo, và Lutheran cũng bắt chước theo. Theo thời gian, thói quen này thâm nhập vào trong hầu hết các giáo phái Tin Lành. Với tinh thần hạ mình khiêm nhường, xem người khác là tôn trọng hơn chính mình Chúa dạy cho con dân và tôi tớ Chúa, chúng ta không nên mang danh xưng này.

Huỳnh Christian Timothy
Viết lần đầu: 12/12/2007
Viết lại, có sửa chữa và cập nhật: 19/12/2007

Ghi chú: Trong một dịp khác chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu về chi tiết và bàn về sự tồn tại của các chức vụ và ân tứ trong Hội Thánh.

Xin xem thêm phần thảo luận về danh xưng "mục sư" tại đây: http://tinlanhbiengiao.net/?q=node/223

Truoc het toi xin cam ta Chua, vi Ngai co cho toi co hoi cung voi anh em thong cong voi nhau tren tinh than hoc hoi va tim kiem Le That trong Kinh Thanh,hau cho moi nguoi trong chung ta deu duoc lon len trong Loi cua Chua
Theo nhu truyen thong trong cac HT Tin Lanh va cac he phai khac noi chung,ho thuong lay CHUC DICH de thay the DANH XUNG. Dieu nay hoan toan trai voi le that.
Khi dan DoThai song o thoi ky Luat Phap,cac thay te le,thong giao,cac thay day luat v..v...deu chap nhan de cho dan su goi minh la Cha ,la Thay,la Chua boi vi ho dang song trong thoi Phap Quyen.Nhung dan su cua Chua thoi AN DIEN thi khong xung tung nhu vay,boi vi ho chi duy co 1 NGUOI de ho goi la Chua la Cha la Thay ,do chinh la Gie-xu,Cuu Chua cua chung ta,het thay chung ta con lai ,deu la anh em.(con nhung ai muon Ton Xung de tim vinh hien lan nhau thi do la chuyen giua ho voi Chua)
Nhu chung ta deu biet ,cac chuc dich trong HT deu do chinh Chua lap ra va chinh Ngai lam dau HT.Muc dich cac chuc dich thanh nay la de phuc vu va lam tang truong HT,chu khong phai de lam danh xung
Nhu vay,chung ta hay nho ky dieu nay: CHUC DICH KHONG PHAI LA DANH XUNG. vI le ay ,chung ta khong nen lay chuc dich de thay the danh xung vi no de dua chung ta den cho kieu ngao,tu cao.
La con cai cua su sang,chung ta hay mac lay su khiem nhuong, nhu mi va trung tin trong su giang day,khong pha lon dao,nhung can phai vua giup Le That. Nhu vay chung ta moi xung dang la day to trung thanh cua Dang Chríst. Amen